خلاف ادب و به دور از معرفت است که برای بلند نمودن مردم و منظم کردن صفوف،از نام “قائم” استفاده ابزاری میکنیم/فلسفه ایستادن و گذاشتن دست روی سر چیست؟

با کمال تأسف مدتی است که در مجالس دینی و حتی مصلی های نمازجمعه باب شده که مجریان ، مکبّران و مداحان از لفظ “قائم” به جهت برخاستن مردم از جای خود و تغییر مکان آنها استفاده می کنند ، خوب است بدانیم که شأن حضرت صاحب الزمان اجلّ از این است که برای بلند کردن مردم ، از نام حضرت ، استفاده ابزاری نماییم چرا که بر اساس روایات ، فلسفه ایستادن با شنیدن نام “قائم”  ؛ تجلیل از ایشان و ابراز ارادت است نه جا به جا نمودن مردم و تغییر مکان یا منظم کردن صفوف نماز ، در ضمن اینچنین جابجا نمودن مردم که معمولاً با بی حوصلگی و عدم رغبت نمازگزاران نیز همراه است به مرور زمان باعث دلزدگی و فراری بودن از شنیدن نام “قائم” میگردد…

حجة ، منتظر ، صاحب الامر ، بقیة الله ، صاحب الزمان ، مهدی و قائم از اسامی و القاب امام دوازدهم ؛ حضرت مهدی موعود است که در میان شیعیان مرسوم است که با شنیدن نام خاص حضرت یعنی کلمه  “قائم” (نه همه اسامی دیگر) بر جای خود می ایستند و به قصد احترام ، دست راست بر روی سر  می گذارند ، البته می دانیم که برخاستن به هنگام شنیدن نام قائم ، واجب نیست و امری است اخلاقی و مستحب.

مرحوم محدث نوری رحمت الله علیه در کتاب شریف النجم الثاقب ، ص ۶۰۵  ذرباره قیام و دست گذاردن بر سر می‌نویسد: این نوع قیام تعظیم در هنگام ذکر لقب مخصوص حضرت حجتعجل الله تعالی فرجه ، از قدیم الأیام در میان تمام شیعیان؛ اعم از عرب و عجم و ترک و دیلم، در تمام شهرها و کشورها؛ بلکه حتی در نزد اهل سنت نیز مرسوم بوده است .

بنا بر تحقیقی که صورت گرفته مستند برخاستن و دست بر سر گذاشتن ، روایات زیر است : (البته خود این روایات دلیل و منبع برای اصل این کار هم می تواند باشد) :

در روایت معروف دعبل خزاعى شاعر اهل بیت ، آمده است که وقتى قصیده مشهوری را خدمت امام على بن موسى الرضا علیه السلام مى خواند، هنگامى که به این بیت رسید :

خروج امام لامحالة خارج            یقوم على اسم اللّه والبرکات

یعنی : ظهور امام عجل الله فرجه  قطعی است که ظهورش با نام خداوند و همراه با خیر و برکات است.

امام رضا علیه السلام دست بر سر نهاد و به عنوان احترام برخاست و از خداوند متعال فرج حضرت ولى عصر را در خواست نمود.

منابع : – امینی نجفی، عبدالحسین احمد، الغدیر، ج ۲، ص۳۶۱، دارالکتب الاسلامیة، تهران

– قمی، شیخ عباس، منتهى الآمال، باب چهاردهم، فصل ششم، ص۱۱۲۷، چاپخانه احمدی، چاپ نهم، ۱۳۷۷

 

روي أيضا عن الرضا عليه السّلام في مجلسه بخراسان أنّه قام عند ذكر لفظة القائم، و وضع يديه على رأسه الشريف و قال: اللهمّ‏ عجّل‏ فرجه‏ و سهّل‏ مخرجه‏. و ذكر من خصائص دولته‏

نقل شده که امام رضا علیه السلام وقتی نام مقدس قائم عجل الله تعالی فرجه را شنیدند؛ قیام نمودند و دست بر سر نهاده و فرمودند: «اللهم عجّل فرجه و سهّل مخرجه» و خصوصیات حکومن حضرت را بیان کردند .

منبع : إلزام الناصب في إثبات الحجة الغائب ؛ ج‏۱ ؛ ص۲۴۹

 

از امام صادق علیه السلام سؤال شد که چرا به هنگام شنیدن نام «قائم» لازم است برخیزیم؟ فرمود: براى آن حضرت غیبت طولانى است و این لقب یادآور دولت حقه آن حضرت و ابراز تأسف بر غربت او است. لذا آن حضرت از شدّت محبت و مرحمتى که به دوستانش دارد، به هر کسى که حضرتش را با این لقب یاد کند، نگاه محبت ‏آمیز مى‏کند. از تجلیل و تعظیم آن حضرت است که هر بنده خاضعى در مقابل صاحب (عصر) خود، هنگامى که مولاى بزرگوارش به سوى او بنگرد از جاى برخیزد، پس باید برخیزد و تعجیل در امر فرج مولایش را از خداوند منان مسئلت بنماید .

منبع : صافی گلپایگانی، لطف الله، منتخب الاثر، ص ۶۴۰، مؤسسة السیدة المعصومة، ۱۴۱۹ قمری

23 comments on “خلاف ادب و به دور از معرفت است که برای بلند نمودن مردم و منظم کردن صفوف،از نام “قائم” استفاده ابزاری میکنیم/فلسفه ایستادن و گذاشتن دست روی سر چیست؟

  1. سلام شيخ
    احسنت كه اين رو بالاخره نوشتيد
    ياعلي

  2. قائم به معنای برپا شونده در فرمان حق تعالی ست.زیرا آن حضرت پیوسته در شب و روز مهیای فرمان الهی ست که به محض اشاره ظهور کند.(فرهنگ نامه امام زمان.ص ۲۲۱)
    اللهم عجل لولیک الفرج

  3. مهدي عباسي گفت:

    سلام حاجي
    احسنت.طيب الله
    به اميدخدا همه نشربدين تا اين سنت بد ريشه كن بشه
    اللهم عجل لولیک الفرج مولانا صاحب الزمان
    دعا واسه ظهور اقا امام زمان فراموش نشه التماس دعا

  4. بیدل گفت:

    اخیرا بصورتی فراگیر، مسئله حرام یا جایز بودن بردن نام اصلی حضرت (م ح م د) مطرح شده است. لطفا آخرین نظرات را مطرح کنید.

  5. یاسمی گفت:

    سلام علیکم/ آفرین به شما همینگونه است که می گویید.

    در محضر آیت الله العظمی بروجردی فردی فریاد زد: برای سلامتی امام زمان و حضرت آقای بروجردی(نقل به مضمون) صلوات!
    آنگاه این مرجع عالیقدر واکنش نشان دادند و قریب به این کلام فرمودند شان حضرت را حفظ کنید. یعنی حضرتش را در کنار اسم من نیاورید! ببینید تا کجا ادب و احترام رعایت می شده حالا من و امثال من نعره می زنیم آقا بیا آقابیا! من که هستم که این طور….؟
    برویم از حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی یاد بگیریم که بعد از نام امام زمان(ع) می فرماید: ارواح من سواه فداه یعنی به جز خودش همه فداش

  6. حسين گفت:

    اين هم يكي از كارهاي عوامانه و احمقانه اي است كه مذهبي هاي عوام، به آن دامن زده اند ، نه عالمان ديني.
    مثل خيلي ديگر از مسائل كه اينگونه اند و حتي اگر اهل علمي بخواهد با آن مخالفت كند، او را تكفير مي كنند و به او تهمت ندانستن مي زنند.
    خداوند دل ما را براي شنيدن و قبول حرف حق، فراخ گرداند. ملتمس دعاي شما حاجي جون.
    وبلاگم:
    http://balagi62.parsiblog.com/

  7. علی اکبر درستکار گفت:

    منون از این نکته بینی شما عزیز بزرگوار
    علی علی ع.

  8. مهتاب گفت:

    حرفتون معقوله…

  9. محمد جعفر گفت:

    سلام خدا خیرتون بده واقعا لازم بود این مطلب گفته بشه . ممنون

  10. حمید گفت:

    سلام مطلبی بسیار منصفانه و تذکری به جا بود ،ممنونم از این متنتون.التماس دعا

  11. حمید گفت:

    سلام حاجی باقر
    واقعا دست روی خوب نکته ای گذاشتی من خودم بشخصه نمازجمعه که میرم دیگه زده شدم از موقعی که اسم قایم را میاره و میخواد ازجا بلندمون کنه من گوشامو میگیرم که نشنوم چون حال و حوصله بلند شدن را ندارم
    خداکنه گوش بدن و دیگه این کارو نکنن…
    ماراهم دعا کن…
    یاحسین زهرا(ع)

    • کری گفت:

      این وظیفه ي ماست که از ابتدا صفوفو مرتب کنیم تا مجبور نشن با این ترفندها ما رو به نظم دعوت کنند.انشاله از این به بعد هم ما رعایت کنیم و پراکنده نشینیم و هم مسئولین هیئت ها و نماز جمعه با روش دیگه ای صف ها رو منظم کنند

  12. سيدسعدموسوي گفت:

    اين امر ضرري ايجاد نميکندبلکه باعث نزديکتر شدن مومنان بهم وبازشدن جابراي ديگربرادران ديني ميگردد.اگر دقت کنيد در سوره صف نشان ميدهد که خداوند به تنگاتنگ بودن مومنان اهميت خاصي قائل شده(بنيان مرصوص).برهمان اساس است که درنمازجماعت فشردگي صفها توصيه ميشود

    • کری گفت:

      درسته حق دارن ولی بهتره با روش دیگه ای این کارو بکنند. البته ما مردم هم کم مقصر نیستیم در این مورد. ما مرتب بشینیم مجبور نمیشن این کارها رو بکنند

  13. سيدسعدموسوي گفت:

    اين امر ضرري ايجاد نميکندبلکه باعث نزديکتر شدن مومنان بهم وبازشدن جابراي ديگربرادران ديني ميگردد.اگر دقت کنيد در سوره صف نشان ميدهد که خداوند براي تنگاتنگ بودن فاصله مومنان اهميت خاصي قائل شده(بنيان مرصوص).برهمان اساس است که درنمازجماعت به فشردگي صفها تاکيد ميشود

  14. ع.محمدی گفت:

    سلام
    خدا خیرتان دهد. حرف دل ما را زدید.
    در مورد فلسفه ی دست روی سر گذاشتن هم، بازم خدا بهتون خیر بده، خیلی وقت بود میخواستم بدونم ریشه ش از کجاس که الحمدلله فهمیدم.

  15. محمدرضا مارشکی گفت:

    ممنون از مطالب زیباتون

  16. سعید غلامی گفت:

    سلام.ممنون حاج آقا.من که استفاده کردم اما کاش یکی یه جوری به گوش مسؤولین و امام جمعه محترم شهرستان میرسوند.

  17. شعیب گفت:

    جناب فیروزی عزیز
    نخست تشکر از شما جهت مطالب مفیدتان
    دوم تشکر جهت خرافه ستیزی یتان
    سوم تشکر جهت ارائه مطالب درست و صحیحتان
    چهارم برخی روایات مورد استنادتان خودشان ساخته تولید کنندگان خرافه است و قابلیت استناد ندارد
    پنجم خرافه ستیز باید خود خرافه شناس ماهری باشد و خرافات جدید و قدیم و کسانی را که منافعشان در تولید و ترویج خرافه است را خوب بشناسد. کاسبان تولید و ترویج خرافه را بشناسد.
    ششم خرافه ستیز باید دین شناس ماهری باشد تا بتواند درست را از نادرست و خرافه را از دین صحصح تشخیص بدهد. در عصر حضور ائمه هم بودند بسیاری از تولیدکنندگان خرافه و مروجان آن و جهت ترویج خرافات خود و کاسبی خود روایت هم جعل می کردند و ترویج می کردند و ثواب های عظیم بر آن مترتب می کردند.
    تشکر و تشکر

  18. ناشناس گفت:

    سلام،فلسفه دست بر سر گذاشتن هنگام آوردن نام قائم چیست؟

  19. عدالت محمدی گفت:

    سلام
    احستنم

  20. مسیح گفت:

    سلام و وقت بخیر
    ببخشید میشه منبعی که از اون ذکر کردید که وقتی نام مطهر قائم می آمد حضرت ثامن الحجج (ع) دست بر روی سر می گذاشتند.
    اگر لطف کنید پاسخ بدید تشکر می کنم چون برای این مطلب منبع نیاز دارم برای کار های تحقیقاتی تشکر بسایر

  21. سمیع گفت:

    ممنونم مطالب عالی بود. من شنیده بودم حتما رو پوست اهو و… حتما حرز نوشته شده باشه برا همین هرچند خیلی بش نیاز داشتم ولی پیش نمیومد تهیش کنم هزینشم بالا بود. اگه میشه خودمون بنویسیم این خیلی عالیه.😊

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *